MẸ ĐI HỌC

https://www.facebook.com/thucuc.dinh.589/posts/512013335652438

Hôm nay, 27/3, là tròn 10 năm ngày bà ngoại Minh – Thái đi xa ( theo âm lịch là 28/2).
Nhớ lại hồi mẹ đi học “Bình dân học vụ”.
Các lớp “bình dân học vụ” có nhiều trình độ. Mẹ đã biết đọc, biết viết (do các ông anh của mẹ dạy từ hồi chưa đi lấy chồng), nên được xếp vào lớp trình độ “cao”. Mỗi buổi học có viết chính tả, làm toán, có bài tập về nhà (trả lời câu hỏi trong bài chính tả, và làm một số phép tính cộng trừ, còn nhân chia, có hay không thì mình không nhớ rõ).
Lớp học đặt ở “hội quán” của xóm, do các anh chị học cấp 2 phụ trách. Đó là vào những năm 1958 – 1959 -1960.
Mẹ theo các buổi học rất đều đặn, làm bài tập về nhà đầy đủ. Có lẽ ngoài việc muốn hiểu biết thêm, thì mẹ còn muốn làm gương cho các con, vì mẹ vẫn luôn nhắc nhở các con chuyện học hành.
Các ông bà nông dân đi học thật vất vả. Công việc đồng áng thất thường, về nhà còn bao nhiêu là việc (con cháu, trâu bò, lợn gà, vườn tược…). Vậy mà trong trí nhớ trẻ con của mình, mọi người rất ít khi bỏ lớp. Con cái họ đều là học sinh cấp 1, cấp 2, đã được nhà trường động viên về giúp đỡ việc nhà để cha mẹ có thời gian đi học. Nhà mình thì chị Hương tham gia dạy một bà chưa biết chữ. Em Sơn còn nhỏ. Còn lại mình, chưa đến trình độ đi dạy, nhưng đã biết làm việc nhà, nên cố gắng làm các việc nội trợ cho mẹ yên tâm đi học; rồi khi mẹ làm bài xong, còn “xem qua” cho mẹ nữa!
Mình nhớ mãi một lần, mẹ đi làm đồng về muộn, không kịp làm bài tập trước khi đi học. Vừa ăn cơm, mẹ vừa cầm bút, bảo mình đọc các câu trả lời cho mẹ viết vào vở. Mẹ vừa sợ chốc nữa bị thầy giáo (bằng tuổi con mình) phê bình, lại vừa có vẻ lúng túng khi phải nhờ con hỗ trợ. Kể ra hồi đó mình cũng “khôn” ra phết, không kể lại với chị Hương chuyện đó, chứ nếu kể thì chị lại “rầy rà” với mẹ, vì mình nhận thấy chị là “cô giáo” rất nghiêm khắc (sau này chị ấy đã chọn nghề giáo suốt đời).
Chính thái độ học tập của Mẹ đã ảnh hưởng trực tiếp đến các con. Suốt đời Thầy Mẹ mong con cháu học hành nghiêm túc, lao động lương thiện. Bảy người con (5 trai, 2 gái) đã không phụ lòng của Thầy Mẹ.
Nhớ buổi sáng 10 năm trước…Cuối tuần này bọn con sẽ quê về thăm Thầy Mẹ. Con lại nhớ câu nói của nhà văn nào đó , đại ý: “tro tàn của những người thân quá cố đã làm nên quê hương”. Nơi Thầy Mẹ nằm là quê hương, là chốn các con đi về…

Sharing is good:
0

HỒI XƯA THI HSG

https://www.facebook.com/thucuc.dinh.589/posts/523586357828469
Thấy phong trào đọc sách, cảnh đi thi học sinh giỏi, tự nhiên nhớ lại, và thấy thèm được như bây giờ!
Lớp 7 và lớp 10 đều được đi thi.
Không biết ở thành phố thì thế nào, chứ ở nông thôn hoàn toàn không học bồi dưỡng, không có đội tuyển như bây giờ.
Lần lớp 7.
Một buổi học đầu năm 1963, trong giờ giải lao, thầy Tố dạy văn ghé vào lớp 7B, bảo mình: “Sáng ngày kia em đi thi HSG Văn của tỉnh”. Hỏi trường ta còn ai đi không, thầy nói chỉ một mình mình. Hoảng quá, hỏi em biết gì mà thi, thầy bảo cứ đi, họ bảo làm gì thì làm nấy! Thầy dặn thêm sáng hôm đó ăn thật no vì sẽ về muộn, và nhớ mang thêm lọ mực (hồi ấy viết bút Trường Sơn hay Ba Vì gì đó hay đại loại thế, luôn phải bơm mực).Mình nghĩ chắc trường cử mình đi thi là vì mình viết văn ít sai ngữ pháp và chính tả thôi (thầy nhiều lần nhận xét thế).
Đi bộ đoạn đường dài gấp 3 – 4 lần ngày thường, đến Hoa Thành, kịp giờ thi. Đề thi, lúc đó, đối với mình là rất lạ: “Phân tích một tác phẩm văn học mà em yêu thích”. Suốt ngày đi học rồi về giúp việc nhà, biết “ sách văn học” gì đâu. Thỉnh thoảng có mấy cuốn do các anh gửi cho hai chị em, kiểu như “Túp lều của bác Tôm”, “Đảo dấu vàng”, và một số chuyện chiến đấu…, đọc ngầu đọc nghiến trong lúc ngồi đun lửa rơm rạ nấu cơm, mấy hôm lại nhẵn. Mới đọc cuốn “Người với người là bạn” của Bôrit Pôlêvôi, viết về cuộc sống của các nữ công nhân xô viết, mình quyết định chọn nó.
Thi xong, gặp Phan Thanh Trâm ở cấp 2 Hoa Thành (quen nhau từ lớp 5, lớp 6 , lúc chưa tách trường), Trâm nói phân tích “Ruồi trâu”.( Lúc đó mình chưa đọc cuốn ấy, nhưng khi học cấp 3, được đọc, thì mình phục Trâm sát đất: học lớp 7, mà phân tích được tác phẩm “Ruồi trâu”, đoạt giải Nhì HSG Văn toàn tỉnh! Giỏi văn sẵn nên hết lớp 10 Trâm vào Văn Tổng hợp).
Thi xong, về trường, thầy hỏi làm thế nào, chỉ biết trả lời “dạ em không còn nhớ đã làm như thế nào nữa”. Nghĩ sao viết vậy, chúi mũi viết, cũng phải bơm thêm mực một lần, rồi hết giờ nộp bài, rồi lê đôi chân mệt nhoài từ Hoa Thành về đến tận Diễn Thái, có lẽ 7 – 8 cây số. Rồi quên hẳn chuyện thi.
Một ngày, thầy báo được giải 3, chuẩn bị đi thi toàn miền Bắc. Lạ quá. Thầy cũng không “bồi dưỡng” gì thêm, cứ bảo chuẩn bị vào Vinh thi.
Gần cuối tháng 3 -1963, thầy chở xe đạp xuống bến xe Diễn Châu, mua vé cho mình, trấn an là vào Vinh sẽ có người đón về chỗ tập trung. Đúng thế, xuống xe được đón về ký túc xá của trường sư phạm miền núi.
Thí sinh lớp 10 và lớp 7 toàn tỉnh được bố trí ở chung một chỗ. Đang ngơ ngác thì buổi tối chị Phan Quỳnh Nga, bạn hồi cấp 2 của chị Hương, đang học lớp 10 ở trường Huỳnh Thúc Kháng, nghe nói mình đi thi, đến thăm. Thấy chị ấy nói chuyện với các anh chị lớp 10 rất vui vẻ, mình cũng bớt lo hơn. Chị còn gửi 2 gói kẹo cho em Sơn.( Khi đi, mẹ đưa 5 hào để ăn xôi sáng, nhưng Ty Giáo dục lo toàn bộ, quà cho em đã có kẹo của chị Nga, nên lúc về trả mẹ).
Rồi đi thi. Chờ thi xong cả Văn và Toán thì được đi tham quan. Được Tỉnh chiêu đãi ăn và xem vở chèo nổi tiếng thời đó “Cô gái sông Lam”. Buổi tối xem ở Nhà hát, ngẫu nhiên “ông lão-trẻ” ngồi cạnh mình. Giải lao giữa buổi, ông ta chìa cho mình mẩu bút chì và mảnh giấy, bảo ghi địa chỉ, mình viết trong ánh sáng lờ mờ “7 B –cấp 2 Hợp Thành” rồi đưa lại. Quen nhau từ đó đến giờ, tròn 53 năm rồi.
Mình thi không được giải gì đã đành. Cũng không biết ai được giải gì.
Lần đầu “ra tỉnh” của mình như vậy đấy.
Dù sao thì cũng là một kỷ niệm đẹp của thời đi học. Đó cũng là năm học cuối cùng của thời hòa bình. Sang năm lớp 8 (1964) bắt đầu chiến tranh phá hoại của không quân Mỹ. Cho nên các cuộc thi năm lớp 10 lại không ra tỉnh, mà về quê!

 

Sharing is good:
0